دکتر سیمین سپهری| خانمی حدود پنجاه ساله بسیار موقر وخوش اخلاق که در دو سال گذشته  از بیمارانم بود به درمانگاه آمد .بر خلاف انتظارم این دفعه اصلا خوشحال نبود و آسمان ابری دلش با احوالپرسی من که چطوره احوالتان شورع به باریدن کرد .اولش کمی جا خوردم شاید مشکلی برای همسر ویا بچه ها […]

دکتر سیمین سپهری|

خانمی حدود پنجاه ساله بسیار موقر وخوش اخلاق که در دو سال گذشته  از بیمارانم بود به درمانگاه آمد .بر خلاف انتظارم این دفعه اصلا خوشحال نبود و آسمان ابری دلش با احوالپرسی من که چطوره احوالتان شورع به باریدن کرد .اولش کمی جا خوردم شاید مشکلی برای همسر ویا بچه ها و نوه کوچکش پیش آمده ولی وقتی گفت الحمد الله همه خوب هستند ، خیالم راحت شد .

او می گفت شاید باورتان نشود و خنده دار است خودم هم نمیدانم چه مشکل ودردی دارم ؟ انگار دنیا روی سرم خراب شده دلشوره دارم و بی حوصله هستم و…..

پس از یک معاینه و آزمایش های روتین اطمینان از یک سری پیش فرض ها  به این نتیجه رسیدم که مشکل ایشان یائسگی قریب الوقوع است و مشکل دیگری ندارند . وقتی در مورد این پدیده و نقش هورمون ها در زندگی بانوان برایش توضیح دادم و توصیه های لازم را به او گوش زد کردم ، گفت شنیده بودم ولی نمی دانستم تا این اندازه این مسئله ناخوشایند است . او از پاره ای از برخورد ها  و رفتار های اطرافیانش گله داشت .

يائسگي مرحله ای جديدي از زندگي بانوان است که براي درک تغييرات حاصله از آن بايد بر ميزان آگاهي ها و دانسته هاي آنها و افراد خانواده و البته جامعه را بیافزاییم. درگذشته ديدگاه و نگرشي بسيار منفي درباره يائسگي وجود داشته، از جمله اينکه يائسگي را برابر  با پیری ، ازکارافتادگي، ناتواني، بيماري، و افسردگي مي دانستند. در حالي که میدانیم امروزه با توجه به خدمات بهداشتي-درماني این گونه تلقی از این مرحله از زندگی کاملا مرود است .

 اگر به بانوان  آگاهی لازم از تغییرات  اين دوران و چگونگی  مواجهه با این تغییرات را بدهیم  مي توان با منطقي ترين شيوه ها مسائل و مشکلات اين دوره را مدیریت نمود. بيشتر بانوان میتوانند اين تغييرات را به آساني و بدون ابتلا به بحران خاصي طي کنند. در طی این مرحله از زندگي ( سنین 45-55 )چرخه عملکرد تخمدان ها به پايان مي رسد و هورمون هاي استروژن و پروژسترون که توسط تخمدان ها ترشح مي شود، به شدت کاهش مي يابد که علائمی از جمله قطع عادت ماهیانه را موجب می شود .
عواملی مانند ژنتيک ،عادات تغذيه يي خانواده، شيوه رويارو شدن با مسائل و مشکلات زندگي و ميزان فعاليت ها و ورزش هاي روزانه، تنش ها و بحران هاي شديد عاطفي؛ استرس هاي طولاني مدت و ضربات روحي مي توانند موجب توقف چرخه فعاليت تخمدان ها شوند و يائسگي زودهنگام (قبل از 40 سالگي) را در زنان پديد آورند.

شايع ترين عوارض دوره يائسگي عبارتند از؛ حالت گرگرفتگي؛ احساس گرم شدن ناگهاني و احساس خستگي؛ در اوايل دوران يائسگي خستگي شديد معمولاً به دليل اختلالات خواب اضطراب، فشار عصبي، تحريک پذيري، افسردگي، عصبانيت و تغييرات خلق و خو؛ گرفتگي عضلات پا در هنگام شب ، درد مفاصل ، بيماري هاي لثه و دندان وبیماری های قلبی و عروقی  را میتوان نام برد.
توصیه هایی به منظور کاهش مشکلات دوران يائسگي میشود عبارتند از :

 در درجه اول  افزایش اگاهی آ نها نسبت به وضعیت سلامتشان و تغییرات این دوره از زندگی بسیار مهم است . خانم‌های یائسه در معرض پوکی استخوان هستند به پوکی استخوان، بیماری خاموش گفته می‌شود و هر چه سن بالاتر برود، پوکی استخوان افزایش می‌یابد بنابراین  تعیین تراکم اسخوان در مواردی ضروری است.

 مصرف کلسیم و ویتامین (D )  وطور کلی تغذیه سالم  همراه با تحرک و ورزش در پیشگیری از پوکی اشتخوان از اهمیت بالایی برخوردار است، به طوری که تحرک موجب تراکم مناسب استخوان می‌شود و بی‌حرکتی موجب بروز پوکی استخوان می‌شود
رژيم غذايي و تغذيه مناسب موجب جذب عناصر مختلف غذاها و به دنبال آن افزايش سطح هورمون هاي بدن مي شوند. براي مثال، خوردن شيريني، شکلات، قهوه و غذا های شيرين براي خانم هايي که تغييرات دوران يائسگي را طي مي کنند، مناسب نيست زيرا مواد قندي موجب افزايش هورمون هاي قشر آدرنال و کاهش سطح استروژن تخمدان ها مي شوند.

روش هاي آرام سازي عضلات توام با تنفس عميق نيز موجب کاهش علائم يائسگي مي شود. اساس اين تکنيک ها به اين شرح است؛ در وضعيت راحتي بنشينيد، چشمان خود را ببنديد و تمام ماهيچه هاي خود را شل کنيد. در اين حالت شروع به تنفس عميق کنيد و هوا را بسيار آرام از ريه هاي خود خارج سازيد. سعي کنيد در طول روز 10 الي 20 دقيقه اين عمل را تکرار کنيد.
در کنار این توصیه ها توجه خانواده بخصوص همسر وفرزندان از اهمییت فوق العاده ای برخوردار است که در بحث های آینده پیگیری می کنیم .